Een verslag van Else Röder

Even voor vijf uur kom ik de zolder op en de eerste deelnemers aan ons LP-café ‘Levensverhalen vol geschiedenis’ zitten dan al om de grote tafel. Als Marilou den Outer en Melle Knulst, die het onderwerp hebben voorbereid, zichzelf voorstellen, zijn we met dertien LP’ers.

Beide inleiders hebben ervaring met het verweven van historische aspecten in levensverhalen. Marilou (historicus) overtuigde de plaatselijke winkelier waarvan ze het bedrijfsverhaal optekende van het belang om aandacht aan de historische context te besteden. Melle (journalist) schreef ondermeer het levensverhaal van zijn moeder, geboren in 1926 – hij ontdekte dat ze allerlei woorden gebruikt in haar verhaal die we nu niet meer horen, zoals ‘bigot’ (overdreven vroom). Dan is tekst en uitleg onontbeerlijk voor het begrip ervan, vooral voor de kleinkinderen en volgende generaties.

Tijdens de voorstelronde blijkt al ras dat de deelnemers gemeenschappelijke motieven hebben om naar het café te komen. Bijvoorbeeld, dat men bezig is met het levensverhaal van een familielid dat uit een ander land afkomstig is, of ver weg heeft gewoond en gewerkt – Polen, Congo, en Indonesië komen voorbij. Of een familielid dat geboren is en leefde in een ander tijdsgewricht (1880, 1920, WO I en/of  WO II).

De thema’s die worden aangesneden door Marilou en Melle zijn herkenbaar voor iedereen. Hoe ver ga je in het napluizen van de geschiedenis? Hoe breng je balans aan tussen het noemen en checken van feiten enerzijds en de beleving van de verteller anderzijds? Natuurlijk is en blijft de rode draad het verhaal en de ervaringen van de verteller, daarnaast is uitleg en duiding van historische achtergronden onontbeerlijk. Het gaat daarbij vaak om inzicht in het dagelijks leven: dat er standsverschillen waren, dat de rollen van man en vrouw afgebakend waren, dat je als kind na de lagere school gewoon moest gaan werken, enzovoort.

Om ons wegwijs te maken in mogelijke bronnen en archieven hebben Marilou en Melle een lijst gemaakt met allerlei mogelijke ingangen, boeken, websites, en (kranten-)archieven. Tijdens de discussie hierover komen nog meer tips van deelnemers op tafel. Van museum Bronbeek in Arnhem tot google streetview in verre landen. Een praktische tip om stukjes geschiedenis op te nemen zonder al te zeer ‘in te breken’ in het verhaal en de eigen woorden van de verteller is om de context in (kleine) kaders te zetten. Prettig voor de verteller én voor de lezer.

Tijdens het café ontstaat gaandeweg op natuurlijke wijze een ronde tafel gesprek waarin ieder tips aan elkaar geeft. Tot slot vertelt Melle uit eigen ervaring dat een levensverhaal, als het eenmaal af is en gedrukt, en op tafel ligt bij (o.a.) de verteller, via de lezers ervan weer nieuwe verhalen oproept, andere herinneringen wakker schudt bij kinderen, of aanzet tot een spreekbeurt bij een kleinkind: het verbindt op die manier de generaties. Het houdt, met andere woorden, de geschiedenis levend. Daar waren wij na afloop allemaal vol van. Marilou en Melle: veel dank!

Wil je ook graag de lijst met bronnen en archieven ontvangen? Mail ons dan eventjes: levensverhalenprof@gmail.com!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s