Gelijkwaardigheid… voor zowel Addy Bakx als Else Röder is dat een belangrijke voorwaarde, wanneer je als levensverhalenprofessional samen met kwetsbare mensen hun levensverhaal op papier wilt zetten. Addy en Else vertelden op dinsdag 13 juni tijdens het LP-Café hoe zij dat zelf doen en ervaren. Een boeiend en levendig gesprek werd het, waarin we op heel open wijze ervaringen met elkaar uitwisselden.

Addy Bakx is met name actief in de GGZ, waar zij ook samenwerkt met de familieleden van psychisch kwetsbare mensen. Daarnaast schrijft zij artikelen voor vakbladen en helpt particulieren. Zo schreef Addy het verhaal van een moeder en haar (inmiddels overleden) schizofrene en autistische dochter. Ook vertelde zij ons hoe een man met een depressie nog steeds er tegenaan hikte om zijn boek aan anderen te laten lezen. Else Röder werkt in een verpleeghuis, waar zij levensverhalen optekent met mantelzorgers; zij schreef in opdracht van een organisatie het levensverhaal van een thuisloze man op en hielp een andere klant op papier te verwoorden hoe het was om van seksueel misbruik beschuldigd te worden en geen contact meer met zijn kinderen te hebben.

Gelijkwaardigheid

Terwijl Else en Addy dit LP-Café samen aan het voorbereiden waren, ontdekten ze dat hun werkwijze en aanpak in grote lijnen hetzelfde is. ‘Gelijkwaardigheid’ noemden zij beiden als eerste voorwaarde, maar daarna volgde bijna direct dat het proces dat je met iemand aangaat eigenlijk even belangrijk is als het product dat daardoor ontstaat. Vanaf het allereerste contact dat je legt met kwetsbare mensen, moet je je erop richten om een veilige omgeving te creëren. Ernst Bohlmeijer noemt dat in zijn boek “Op verhaal komen” een ‘wijsheidsomgeving’: een plek waar mensen zich helemaal op hun gemak voelen. De een zal het dan prettig vinden, als daarbij nog een maatje aanwezig is op wie hij of zij kan terugvallen; de ander wil in het gesprek met jou vooral niet gestoord kunnen worden door vreemden.

Else gebruikte daarvoor intuïtief een methode, waarvan ze later ontdekte dat dit als de ‘presentiebenadering’ is uitgewerkt door professor Andries Baart: zoveel mogelijk aansluiten op de verwachtingen en beleving van de persoon die je helpt, ook in je taalgebruik. Oudere mensen vinden het dan veelal prettig om in chronologische volgorde te vertellen, maar anderen hebben juist moeite om een duidelijke lijn in hun verhaal aan te brengen en vast te houden. Een heel concreet hulpmiddel daarbij kan zijn om op gele post-it’s thema’s op te schrijven. Ben je daarover aan de praat geraakt, dan lukt het vaak vrij gemakkelijk om het gesprek naar het heden of verleden te brengen.

Knuffelbaar

Wat mij persoonlijk ook erg aansprak aan dit LP-Café was dat het niet alleen over de veiligheid van anderen ging. Lang voordat ik met levensverhalen ging werken, heb ik in vrijwilligerswerk veel te maken gehad met mensen die psychotisch konden worden of verslaafd waren. En kan (helaas) beamen wat één van de aanwezigen tijdens dit LP-Café opmerkte: “Niet alle kwetsbare mensen zijn knuffelbaar.” Alweer op weg naar huis moest ik ineens denken aan een inloophuis waarvoor ik ooit werkte: als vrijwilliger was je verplicht om vier avonden training te volgen, waarin ook grenzen stellen en omgaan met agressie aan bod kwamen.

Al met al vond ik het een heel fijne en waardevolle middag. Veel aandachtspunten die Addy en Else noemden, zie ik ook in het ‘gewone’ werk met ‘gewone’ mensen terugkomen. Niet zo gek, want we hebben allemaal onze kwetsbaarheid. Tegelijk ben ik me opnieuw ervan bewust geworden hoe kostbaar het is dat mensen als Addy en Else juist dit werk doen. Omdat het mensen kan helpen om weer op gang te komen, alleen al omdat het een weldaad is om gehoord te worden.

Daniëla Postma

 

Behoefte aan meer informatie? Bij Else Röder kun je de lijst met aandachtspunten aanvragen die Addy en Else op het LP-Café hebben uitgereikt. Stuur daarvoor een mailtje naar: el.roder@planet.nl 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s